Theo chuyên gia, các nền tảng như Facebook, Zalo hay các ứng dụng nhắn tin đã trở thành công cụ quen thuộc trong hoạt động dạy và học, do đó, nếu cấm hoặc hạn chế có thể làm gián đoạn hệ sinh thái học tập.

Theo chuyên gia, thay vì cấm toàn diện, nên áp dụng các cơ chế quản lý linh hoạt như giới hạn thời gian sử dụng, kiểm soát nội dung và yêu cầu xác thực độ tuổi chặt chẽ hơn từ phía các nền tảng. Chẳng hạn, trẻ dưới 13 tuổi chỉ nên sử dụng phiên bản “an toàn” với nội dung được lọc, trong khi nhóm 13-16 tuổi có thể tiếp cận rộng hơn nhưng dưới sự giám sát.

Song song, cần thúc đẩy phát triển các nền tảng học tập chuyên biệt, tách biệt với mạng xã hội giải trí. Nhà trường nên sử dụng hệ thống quản lý học tập (LMS) hoặc các ứng dụng giáo dục chính thức để giao bài, trao đổi và lưu trữ tài liệu, qua đó giảm sự phụ thuộc vào các nền tảng mạng xã hội phổ biến.

Một giải pháp quan trọng khác là tăng cường giáo dục kỹ năng số và an toàn trực tuyến cho học sinh. Thay vì chỉ ngăn cản, cần trang bị cho các em khả năng tự bảo vệ như nhận diện lừa đảo, ứng xử văn minh và bảo mật thông tin cá nhân. Khi hiểu rõ rủi ro và biết cách xử lý, hiệu quả bảo vệ sẽ bền vững hơn so với việc cấm đoán.

Để các giải pháp này phát huy hiệu quả, ông Nguyên cho rằng cần triển khai đồng bộ ở nhiều cấp độ. Về chính sách, có thể yêu cầu các nền tảng tích hợp chế độ “trẻ em” với các tính năng như lọc nội dung, giới hạn thời gian và báo cáo hoạt động cho phụ huynh, đồng thời có chế tài rõ ràng đối với các hành vi vi phạm như bắt nạt trực tuyến, phát tán nội dung độc hại. 

Về phía nhà trường, cần xây dựng hệ thống học tập riêng, hạn chế sử dụng mạng xã hội cho mục đích chính thức, đồng thời tăng cường tập huấn giáo viên và tổ chức các hoạt động giáo dục kỹ năng số.

Trong khi đó, phụ huynh giữ vai trò then chốt trong việc giám sát và định hướng. Thay vì chỉ cấm đoán, cần đồng hành cùng con, thiết lập quy tắc sử dụng, trao đổi cởi mở và sử dụng các công cụ kiểm soát khi cần thiết, đồng thời xây dựng niềm tin để trẻ sẵn sàng chia sẻ khi gặp vấn đề.

“Tóm lại, quản lý việc học sinh sử dụng mạng xã hội không thể dựa vào một giải pháp đơn lẻ. Chỉ khi có sự kết hợp giữa chính sách, giáo dục, công nghệ và gia đình, mới có thể vừa bảo vệ trẻ em, vừa đảm bảo các em phát triển toàn diện trong môi trường số”, chuyên gia này nói.