NHẬT BẢN - Nhà vật lý lượng tử Haruki Watanabe đã rời Đại học Tokyo để chuyển sang làm việc tại Trường Đại học Khoa học và Công nghệ Hong Kong - HKUST (Trung Quốc), sau khi nhận được lời mời với mức đãi ngộ vượt trội về lương và ngân sách nghiên cứu.

Theo chia sẻ của ông Haruki Watanabe, đề nghị từ HKUST mang lại mức lương cao gấp khoảng 3 lần so với tại Nhật Bản, cùng ngân sách nghiên cứu lớn hơn tới 10 lần.

Quyết định ra đi này được chính ông kể lại trong cuộc phỏng vấn với nhật báo kinh tế Nikkei, cho thấy khoảng cách ngày càng lớn giữa hệ thống đại học công lập Nhật Bản - vốn cứng nhắc và thiếu nguồn lực - với chiến lược thu hút nhân tài mạnh mẽ, giàu tiềm lực của Hong Kong.

Theo ông Watanabe, việc “trải thảm đỏ” và cạnh tranh để giữ chân hoặc thu hút các nhà khoa học hàng đầu là điều phổ biến trong môi trường học thuật quốc tế, đặc biệt tại Mỹ. Tuy nhiên, các đại học công lập Nhật Bản, vốn bị ràng buộc bởi cơ chế lương theo kiểu công chức, lại thiếu những cơ chế tương tự.

Ông Watanabe tốt nghiệp cử nhân và thạc sĩ loại ưu tại Đại học Tokyo, sau đó lấy bằng tiến sĩ tại Đại học California, Berkeley (Mỹ) dưới sự hướng dẫn của Ashvin Vishwanath. Ông từng là nghiên cứu sinh sau tiến sĩ tại Viện Công nghệ Massachusetts trước khi trở về Nhật Bản làm việc.

Việc ông chuyển sang làm việc tại Hong Kong diễn ra trong bối cảnh khu vực này đang đẩy mạnh đầu tư để thu hút nhân tài khoa học. Chính quyền Hong Kong đã triển khai chương trình “Global STEM Professorship Scheme” nhằm tài trợ khoảng 100 vị trí giáo sư tầm trung tại các trường đại học công lập.

Năm 2025, cơ quan lập pháp Hong Kong tiếp tục phê duyệt gói hỗ trợ nghiên cứu công nghệ tiên phong trị giá 3 tỷ HKD (386 triệu USD), nhằm giúp các trường đại học thu hút nhà khoa học quốc tế và mở rộng cơ sở nghiên cứu. Ngoài ra, khoảng 6 tỷ HKD (772 triệu USD) cũng được dành cho các viện nghiên cứu về công nghệ sinh học và y tế.