Từng có khoảng thời gian mông lung vì chưa tìm được đam mê, Xuân Vũ quyết định rẽ hướng từ Hóa học sang trí tuệ nhân tạo, trước khi tìm thấy “điểm giao” ở hai lĩnh vực này.

Hiện tại, lĩnh vực Vũ theo đuổi là AI for Chemistry - sử dụng khoa học dữ liệu và trí tuệ nhân tạo để giải quyết các bài toán trong hóa học. Vũ cho hay, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào các thử nghiệm tốn kém và nhiều sai số, AI có thể học các quy luật hóa học để hỗ trợ dự đoán và thiết kế quy trình.

Một trong những nghiên cứu nổi bật của Vũ là hệ thống hỗ trợ “tổng hợp ngược”, tức thiết kế quy trình tạo ra một phân tử hóa học từ các nguyên liệu có sẵn. 

Hệ thống gồm hai giai đoạn. Đầu tiên, AI đóng vai trò như chuyên gia, xây dựng chiến lược tổng hợp bằng ngôn ngữ tự nhiên. Sau đó, hệ thống sẽ đối chiếu với cơ sở dữ liệu phản ứng thực tế để tìm ra phương án khả thi nhất, đảm bảo các nguyên liệu đầu vào có thể mua được trên thị trường.

Trong các thử nghiệm, hệ thống này đã tìm ra nhiều phương án chính xác và sát với yêu cầu của nhà hóa học hơn so với các phương pháp tự động truyền thống, giúp rút ngắn thời gian thử sai trong phòng thí nghiệm, hỗ trợ việc chế tạo các loại thuốc và vật liệu mới trở nên nhanh chóng.

Bài báo này của Vũ cũng đã đạt giải bài báo xuất sắc nhất tại một hội thảo quốc tế về AI trong lĩnh vực hóa học diễn ra ở Đan Mạch.

  

Trong quá trình nghiên cứu, Vũ cho hay áp lực lớn nhất của người làm nghiên cứu trong lĩnh vực AI là tốc độ. “Mình không thể 'ôm' một ý tưởng quá lâu mà phải triển khai thật nhanh từ ý tưởng đến kết quả ban đầu”, Vũ nói.

Song Vũ cũng ví tri thức nhân loại giống như một hòn đảo, còn các nhà khoa học là những người đứng ngoài rìa để mở rộng đảo ấy. Do đó, để đi được đường dài, người làm khoa học cần tin vào điều mình làm, luôn bền bỉ và phải có khả năng kết nối.

“Quyết định chuyển sang AI của mình từng rất rủi ro, nhưng nếu không thử sẽ không bao giờ biết mình có thể đi xa đến đâu”, Vũ nói.