TRUNG QUỐC - Tiền thân của kỳ thi đại học quốc gia từng có những phòng thi ngăn cách riêng kiểu "chuồng cọp", còn những người thi hộ hoặc mạo danh có nguy cơ bị lưu đày hoặc đánh roi.

Mỗi tháng 6, kỳ thi đại học quốc gia Trung Quốc (gaokao) lại biến các trường học trên khắp đất nước thành những "đấu trường" của khát vọng và tương lai, khi hàng triệu học sinh bước vào kỳ thi được xem là cánh cửa dẫn tới đại học và cơ hội đổi đời.

Ít ai biết rằng "tổ tiên" của gaokao ngày nay chính là chế độ khoa cử (keju) của Trung Quốc phong kiến - hệ thống tuyển chọn quan lại tồn tại hơn 1.300 năm, từng tạo cơ hội cho những người xuất thân bình dân bước vào bộ máy quốc gia.

Trong suốt lịch sử khoa cử, các sĩ tử phải trải qua những điều kiện thi cử vô cùng khắc nghiệt.

Trường thi thường cách quê nhà hàng trăm km, khiến nhiều người phải lên đường từ trước đó nhiều tháng.

Khác với các phòng học hiện đại ngày nay, thí sinh được bố trí trong những ô phòng nhỏ hẹp xây bằng gạch, ngăn cách với nhau như những chiếc "chuồng cọp" nhỏ, bên trong chỉ có đủ chỗ để ngồi, ngủ và một chiếc bô vệ sinh.

Đặc biệt, trong các kỳ thi cấp tỉnh dưới thời nhà Thanh, thí sinh phải ở trong trường thi suốt 9 ngày, ăn uống, nghỉ ngơi và làm bài trong đó. Một số ghi chép lịch sử cho biết có người bị chuột cắn trong lúc làm bài. 

(Còn tiếp)