TRUNG QUỐC - Sau nhiều năm làm việc tại Mỹ, nhà toán học Vạn Đại Khánh quyết định trở về Trung Quốc và gia nhập Đại học Trùng Khánh, nơi ông cho rằng mình có thể đóng góp nhiều hơn cho nghiên cứu và đào tạo.

Ông Vạn Đại Khánh sinh năm 1964 tại quận Bích Sơn, Trùng Khánh, là con thứ hai trong gia đình có năm anh chị em. Ông từng chia sẻ ký ức tuổi thơ sâu đậm nhất của mình là cảnh gia đình đông con nên thường xuyên thiếu ăn.

Năng lực học tập của ông, đặc biệt ở toán và khoa học, bộc lộ từ khi học trung học cơ sở. Ông hoàn thành chương trình cấp hai chỉ trong 3,5 năm thay vì 5 năm và học xong 3 năm trung học phổ thông chỉ trong 2 năm.

Năm 14 tuổi, ông thi đỗ vào Học viện Địa chất Thành Đô (nay là Đại học Công nghệ Thành Đô) ngành Toán. Dù điểm môn Ngữ văn trong kỳ thi đại học không cao, điểm Toán và Vật lý xuất sắc đã giúp ông được nhận vào trường.

Trong một cuộc phỏng vấn năm 2016, ông kể rằng ban đầu dự định chọn ngành Vật lý vì khi đó nghĩ mình học tốt môn này.

“Sau đó, tôi nghe nói đề Toán năm đó rất khó nên điểm Toán của tôi lại cao hơn và cuối cùng tôi được nhận vào ngành Toán”, ông nhớ lại.

Thời điểm đó là năm 1978, năm thứ hai Trung Quốc khôi phục kỳ thi đại học sau Cách mạng Văn hóa. Trong lớp, người lớn tuổi nhất 32 còn ông chỉ mới 14. Ông cho biết các anh chị trong lớp luôn chăm sóc “cậu em út” và họ vẫn giữ liên lạc thân thiết cho đến ngày nay.

Sau 2 năm học đại học, năm 1982, khi mới 18 tuổi, Vạn Đại Khánh được nhận vào chương trình cao học Toán tại Đại học Tứ Xuyên và bắt đầu làm nghiên cứu tiến sĩ sớm hơn dự kiến.

Năm 1986, giáo sư Neal Koblitz tại Đại học Washington mời ông sang Mỹ học tiến sĩ. Ông hoàn thành chương trình vào năm 1991 dưới sự hướng dẫn của Koblitz.

Sau đó, ông tập trung nghiên cứu giả thuyết Dwork do nhà toán học Bernard Dwork (Đại học Princeton) đề xuất.

Năm 1998, Vạn Đại Khánh chứng minh được giả thuyết Dwork và gửi kết quả tới tạp chí toán học danh tiếng Annals of Mathematics. Sau 1,5 năm phản biện và một tuần giải thích chi tiết, bài báo được xác nhận và công bố năm 1999.