Trước tình trạng trẻ bị xâm hại trên mạng, đại biểu Quốc hội đề nghị nghiên cứu giải pháp cấm, hạn chế trẻ em sử dụng nền tảng xã hội phổ biến. Tuy nhiên, nhiều phụ huynh băn khoăn khi giáo viên giao bài qua nhóm Facebook, Zalo, khó cấm được con em.

Mới đây, thảo luận tại tổ về kinh tế - xã hội, đại biểu chuyên trách Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Thị Mai Thoa bày tỏ lo ngại tình trạng trẻ em bị xâm hại trên không gian mạng với nhiều hình thức tinh vi như bắt cóc online, bạo lực, bắt nạt qua mạng.

Đại biểu cho rằng không phải phụ huynh nào cũng có đủ thời gian theo dõi việc con sử dụng mạng xã hội, trong khi trẻ em chưa hoàn thiện nhận thức, dễ bị lôi kéo tiếp cận nội dung không phù hợp. Bà đề nghị nghiên cứu giải pháp hạn chế hoặc cấm trẻ em sử dụng một số nền tảng mạng xã hội phổ biến, kèm theo các điều kiện và giải pháp cụ thể. 

Theo PGS.TS Phạm Mạnh Hà, bài toán lúc này không phải là “cấm hay không cấm” mạng xã hội mà là sử dụng ra sao, vào thời điểm nào, với mục đích gì và ai giám sát. Thay vì “bảo vệ bằng rào cản”, cần chuyển sang mô hình “bảo vệ có năng lực”, tức là trang bị cho trẻ khả năng tự điều chỉnh.

Cách tiếp cận này cần triển khai đồng thời ở ba cấp độ. Với gia đình, cha mẹ cần chuyển từ kiểm soát sang đồng hành, cùng con tìm hiểu và trao đổi về nội dung trẻ tiếp cận. Thậm chí, cha mẹ có thể xây dựng “quy tắc số” trong gia đình với sự tham gia của trẻ thay vì áp đặt, về thời gian, không gian và mục đích sử dụng, đồng thời thiết lập các khung giờ “không màn hình” như trước khi ngủ, trong bữa ăn, đầu giờ sáng.

Với nhà trường, cần tích hợp giáo dục kỹ năng số thực chất. Đó không phải là một tiết học về “tác hại của internet” mà cần giúp học sinh thực hành nhận diện tin giả, quản lý cảm xúc khi bị bình luận tiêu cực và thiết lập giới hạn thời gian sử dụng. Ngoài ra, cần tăng cường phát hiện sớm, can thiệp tâm lý học đường đối với những trường hợp có dấu hiệu nghiện mạng xã hội hoặc là nạn nhân của bắt nạt trực tuyến.

Ở cấp chính sách, thay vì cấm người dùng nhỏ tuổi, cần quy định trách nhiệm của các nền tảng trong việc tạo môi trường an toàn, như phải có chế độ tài khoản dành cho tuổi vị thành niên với giới hạn tính năng, không hiển thị quảng cáo, không có thuật toán gây nghiện.