Sau hơn một thập kỷ làm việc trong môi trường nghiên cứu hàng đầu tại Mỹ, sở hữu hàng chục công bố quốc tế và từng quản lý phòng thí nghiệm đạt chuẩn an toàn sinh học cấp độ 3 (BSL-3), PGS.TS Nguyễn Duy Liêm quyết định trở về Việt Nam công tác.

Ngoài nghiên cứu, PGS Nguyễn Duy Liêm dành nhiều tâm huyết cho công tác đào tạo thế hệ kế cận. Ông quan niệm thành công lớn nhất của một nhà khoa học không nằm ở số lượng công bố hay các giải thưởng đạt được, mà ở khả năng truyền cảm hứng cho thế hệ trẻ.

Theo ông, các nhà khoa học trẻ cần được khuyến khích theo đuổi những ý tưởng lớn, dám sáng tạo và chấp nhận thử thách. 

“Người trẻ Việt Nam có sự sáng tạo, nhanh nhạy và tinh thần dấn thân. Nếu được làm việc trong môi trường có cố vấn tốt, cơ chế hỗ trợ minh bạch và mạng lưới quốc tế rộng mở, họ hoàn toàn có thể tạo ra những công trình nghiên cứu và công nghệ có sức ảnh hưởng lớn”, ông nhận định.

Theo PGS Nguyễn Duy Liêm, yếu tố quan trọng nhất để thu hút và giữ chân các nhà khoa học giỏi không phải là chế độ đãi ngộ đơn thuần. Điều cốt lõi là tạo dựng được một môi trường học thuật nơi nhà khoa học cảm thấy được tôn trọng, được trao quyền và có cơ hội phát triển lâu dài.

“Có ba yếu tố then chốt tạo nên sức hấp dẫn của một đại học nghiên cứu. Đó là tự do học thuật và niềm tin từ tổ chức; hạ tầng nghiên cứu cùng cơ chế vận hành hiệu quả; và một cộng đồng học thuật mạnh với sự kết nối giữa các nhà khoa học trong và ngoài nước, giữa các lĩnh vực khác nhau cũng như giữa trường đại học với doanh nghiệp”, ông nhận định. 

PGS Nguyễn Duy Liêm cho rằng Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn để xây dựng mô hình đại học nghiên cứu thế hệ mới, nơi khoa học không chỉ phục vụ công bố quốc tế mà còn góp phần giải quyết các thách thức của quốc gia và khu vực.

“Chúng ta cần những cơ chế linh hoạt hơn về tuyển dụng, tài trợ nghiên cứu, sở hữu trí tuệ và hợp tác công - tư. Một môi trường có tinh thần đồng hành, chia sẻ tầm nhìn và khuyến khích sáng tạo đôi khi còn quan trọng hơn rất nhiều so với các yếu tố vật chất đơn thuần”, ông nói.

(Còn tiếp)