Sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) đang gây ra tình trạng khan hiếm chip nhớ trầm trọng, buộc các nhà sản xuất điện tử tiêu dùng cắt giảm dự báo xuất xưởng năm 2026 và tăng giá bán, thậm chí phải tháo linh kiện từ hàng tồn kho để duy trì sản xuất.

Theo nhiều lãnh đạo trong ngành, tình trạng thiếu hụt chip nhớ dự kiến sẽ kéo dài suốt năm nay và có thể lan sang năm 2027. Các phân khúc chịu ảnh hưởng nặng nề nhất là điện tử tiêu dùng bình dân và tầm trung, bao gồm tivi, bộ giải mã tín hiệu (set-top box), bộ định tuyến gia đình, máy tính bảng giá rẻ, điện thoại thông minh và PC, cùng với ngành công nghiệp ô tô.

Tác động tồi tệ nhất rơi vào các thiết bị tầm trung và giá rẻ vẫn sử dụng công nghệ DRAM đời cũ (DDR4 và LPDDR4). Các hãng lớn như Samsung, SK Hynix và Micron đang dần loại bỏ dây chuyền DDR4 để tập trung cho chip AI tiên tiến.

Cú sốc kép này đẩy giá lên mức "điên rồ": Theo TrendForce, tính đến giữa tháng 1, giá giao ngay trung bình của DDR4 16GB đã tăng 2.352% so với cùng kỳ năm ngoái; bản 8GB tăng 1.873%. Ngay cả giá hợp đồng dài hạn cũng đã tăng 60% năm ngoái và dự kiến tăng tiếp 100% trong năm 2026.

Với bộ nhớ flash NAND (dùng để lưu trữ dữ liệu), giá dự kiến tăng 120% trong quý I/2026 so với cùng kỳ năm trước, theo dữ liệu từ Omdia. Claire Wen, nhà phân tích chính tại Omdia, cho biết: "Trong một số trường hợp, ngay cả khi bạn có tiền, đơn giản là không có hàng để mua. Điều này đặc biệt đúng trong thị trường SSD tiêu dùng".

Trong bối cảnh thị trường hỗn loạn, ba ông lớn chip nhớ (Micron, SK Hynix, Samsung) đã áp dụng quy trình thẩm định khách hàng gắt gao hơn để ngăn chặn đầu cơ tích trữ.

Bất chấp sự phiền toái cho khách hàng, lợi nhuận của các hãng chip đang bùng nổ. Biên lợi nhuận ròng của SK Hynix vọt lên 52% trong quý III/2025. Samsung báo lãi hoạt động quý IV/2025 tăng gấp ba và thưởng nhân viên bán dẫn tới 47% lương năm. Ngay cả hãng nhỏ hơn là Nanya Technology cũng báo lãi ròng 36,8%, thoát cảnh thua lỗ.

Anthony Peter Bonadero, Chủ tịch Compal Electronics, kết luận: "Đây thực sự là một siêu chu kỳ mà chúng ta chưa từng thấy trước đây. Xu hướng giá cả biến động và nguồn cung hạn chế có thể kéo dài ít nhất đến năm 2027. Người dùng sẽ có xu hướng giữ lại thiết bị cũ lâu hơn thay vì nâng cấp".