Không chỉ mang vẻ đẹp kiến trúc nghệ thuật của đình làng Việt Nam, ngôi đình cổ ở Lâm Đồng còn sở hữu hộp gỗ chứa “báu vật”, mỗi năm chỉ được mở một lần.

Đình làng Di Linh (xã Di Linh, Lâm Đồng) nổi bật với kiến trúc đẹp mắt, thu hút nhiều khách tham quan. Công trình có 3 tầng mái lợp ngói đỏ, đầu đao cong vút, trang trí bằng những họa tiết tinh xảo, hình tượng rồng cách điệu uốn lượn.

Trên đỉnh mái đình là hình quả cầu lửa với các đường nét mềm mại, hai bên là đôi rồng chầu. Hầu hết các họa tiết đều được ốp từ mảnh sành, sứ với tông màu lục, lam, vàng, đỏ,...

Ông Huỳnh Văn Tài (70 tuổi), Phó Ban quản lý đình Di Linh, cho biết đình được thành lập năm 1860. Tiền thân là một miếu nhỏ thờ Thành hoàng và thần Thổ địa, dựng dưới gốc cây hoa sữa cổ thụ. Cây hoa sữa này hiện vẫn tồn tại, thân to khoảng 10m, tán rộng tỏa bóng mát.

Sau này, nơi đây còn thờ nữ thần Thiên Y A Na.

Ông Tài giải thích: “Theo truyền thuyết, Thiên Y A Na là người Chăm, có công khai phá, cai quản các vùng đất từ Khánh Hòa đến Đồng Nai ngày nay. Vì vậy, người dân Di Linh xưa lập miếu thờ bà như người có công mở đất lập làng.

Ngày 18/3/1917, vua Khải Định ban 3 đạo sắc phong thần và lệnh cho người dân Di Linh phụng thờ. Do miếu cũ quá nhỏ, dân làng quyết định di dời đến khu đất rộng hơn.

Tư liệu xưa ghi lại rằng, khi đó làng đã đổi 7 con trâu khỏe mạnh lấy 8.858m² đất rẫy của đồng bào dân tộc thiểu số để dựng miếu mới. Công trình mới có nền đất, vách ván, mái tôn, gồm 3 gian thờ.

Sau khi hoàn thiện, các bô lão và chính quyền địa phương đã rước 3 đạo sắc phong về thờ và đặt tên là đình làng Di Linh. Từ năm 1917, đình trải qua nhiều lần trùng tu và có diện mạo như hiện nay”.

Chính điện có 3 gian thờ: Bên trái thờ Dương thần là Thành hoàng, bên phải thờ Âm thần hay còn gọi là Sơn Quân linh phụ chi thần, ở giữa thờ nữ thần Thiên Y A Na Diễn Ngọc Phi.

Đối diện ban thờ nữ thần là bàn thờ hội đồng. Ngoài ra còn có điện tả ban, hữu ban để hương khói, tưởng nhớ những người khai khẩn, sáng lập làng và có công xây dựng, gìn giữ ngôi đình cổ.

(Còn tiếp)