Tuy làm từ nguyên liệu dân dã nhưng món bánh đặc sản này lại được người Điện Biên và du khách gần xa ưa chuộng vì thơm ngon.

Bánh khẩu xén Mường Lay là món bánh độc đáo của đồng bào dân tộc Thái trắng ở Điện Biên, từng được Tổ chức Kỷ lục Việt Nam (Vietkings) và Tổ chức Top Việt Nam (VietTop) bình chọn vào Top 100 đặc sản quà tặng Việt Nam (2021-2022).

Ngoài Mường Lay, bánh khẩu xén còn được ưa chuộng và xuất hiện phổ biến ở nhiều địa phương khác trong tỉnh, trở thành thức quà quê yêu thích của người dân và du khách gần xa.

Khẩu xén là một trong những loại bánh truyền thống của đồng bào Thái trắng ở Điện Biên, phổ biến nhất là ở huyện Mường Lay cũ

Chị Nọong Di (sống ở xã Mường Tùng, tỉnh Điện Biên) cho biết, trong tiếng dân tộc Thái, khẩu là gạo, xén là cắt, chia miếng. 

Bánh khẩu xén làm từ gạo nếp hoặc củ sắn, sau khi đồ chín các nguyên liệu thì đem xay nhuyễn, dàn mỏng rồi phơi khô, cắt thành các miếng nhỏ để sử dụng dần.

“Bánh khẩu xén thường có 4-6 màu. Ngoài màu nguyên bản là màu trắng, các màu còn lại được tạo ra từ các nguyên liệu tự nhiên đảm bảo an toàn cho sức khỏe như hoa đậu biếc (màu xanh dương), hoa bó phón (màu vàng), quả gấc hoặc cây tô mộc (màu đỏ), lá cẩm tím (màu tím)”, chị Di nói.

Theo cô gái trẻ, bánh khẩu xén tuy được chế biến từ những nguyên liệu dân dã nhưng đòi hỏi quy trình sản xuất khá công phu.

Gạo nếp thường được chọn từ nếp nương để đảm bảo độ dẻo và thơm. Gạo đem vo sạch nhiều lần rồi ngâm nước chừng vài tiếng đồng hồ để hạt gạo nở đều. Sau đó, người ta đem đồ chín gạo thành xôi. Tiếp đến, xôi được giã hoặc xay nhuyễn thành bột. 

“Trước đây, ở bản mình chưa có điện, mọi người phải dùng chày cối để giã xôi thủ công, rất vất vả nên mỗi ngày chỉ làm được một mẻ bánh. Người thì dùng chân, người dùng tay, kết hợp nhuần nhuyễn với nhau.

Còn hiện nay, nhờ có sự hỗ trợ của một số loại máy móc như máy nhào bột, máy xay thịt mà quá trình làm bánh khẩu xén trở nên tiện lợi hơn rất nhiều, vừa tiết kiệm thời gian, công sức, vừa đảm bảo năng suất cao mà vẫn giữ được chất lượng”, Di chia sẻ thêm.

(Còn tiếp)