Ba nhạc sĩ mang quân hàm Thiếu tướng đã để lại không chỉ là hàng trăm tác phẩm âm nhạc mà còn là một di sản tinh thần đặc biệt: tinh thần sáng tạo trong kỷ luật, nghệ thuật trong trách nhiệm và cảm xúc trong lý tưởng.

Không chỉ là những vị tướng với bề dày cống hiến cho lực lượng vũ trang nhân dân, 3 nhạc sĩ mang quân hàm Thiếu tướng: Trần Gia Cường, Nguyễn Xuân Thủy và Đức Trịnh còn là những nghệ sĩ tài hoa, góp phần làm giàu đời sống tinh thần bằng những giai điệu thấm đẫm tình người, tình quê hương và chất lính. 

Thiếu tướng - nhạc sĩ Nguyễn Xuân Thủy đại diện cho lớp nghệ sĩ trưởng thành trong môi trường quân đội hiện đại, nơi kỷ luật và sáng tạo cùng song hành. Sinh năm 1970 tại Hà Tĩnh trong một gia đình không có truyền thống âm nhạc, con đường đến với nghệ thuật của ông bắt đầu từ những trải nghiệm rất giản dị, từ một chiếc máy quay đĩa cha mang về hay những lần được thưởng nghe nhạc khi học tốt.

Từ một cậu bé say mê âm thanh, Nguyễn Xuân Thủy sớm bộc lộ năng khiếu và được đào tạo bài bản trong môi trường quân đội từ năm 13 tuổi. Chính môi trường này đã định hình phong cách của ông: kỷ luật, nghiêm túc nhưng vẫn giàu cảm xúc.

Âm nhạc của Nguyễn Xuân Thủy mang đậm hồn cốt miền Trung, kết hợp giữa chất dân gian và tinh thần người lính. Những ca khúc như: Về Hà Tĩnh người ơi, Hành trang người lính hát, Bình minh biên giới, Đến với Trường Sa… không chỉ được yêu thích trong quân đội mà còn lan tỏa rộng rãi trong công chúng.

Đặc biệt, ca khúc Dậy về thôi đồng đội ơi viết để tưởng nhớ 13 chiến sĩ hy sinh tại Rào Trăng đã chạm đến trái tim nhiều người bởi sự chân thành và xúc động.

Không chỉ sáng tác, Nguyễn Xuân Thủy còn là một nhà giáo tận tâm. Hơn 20 năm giảng dạy tại Trường Đại học Văn hóa Nghệ thuật Quân đội, ông đã đào tạo nhiều thế hệ nghệ sĩ tài năng. Năm 2014, ông được phong tặng danh hiệu Nhà giáo Ưu tú, ghi nhận những đóng góp cho sự nghiệp giáo dục nghệ thuật.

Từng giữ cương vị Hiệu trưởng nhà trường (2017-2023) và Phó Cục trưởng Cục Tuyên huấn, Tổng cục Chính trị, Quân đội nhân dân Việt Nam, ông vẫn luôn nhấn mạnh: một tác phẩm âm nhạc phải xuất phát từ trái tim nhân văn, từ sự rung cảm thật sự với cuộc sống.