Bộ Kế hoạch & Đầu tư cảnh báo vốn vay ODA từ Trung Quốc
Lãi suất vay ưu đãi từ Trung Quốc cao gấp rưỡi, hoặc gấp đôi thị trường khác, trong khi điều kiện vay kém ưu đãi hơn. Bộ Kế hoạch & Đầu tư vừa có báo cáo trình Thủ tướng về thu hút, quản lý và sử dụng vốn vay ODA, ưu đãi nước ngoài 2018 - 2020, tầm nhìn 2025. Trong số các nguồn vốn vay ODA và ưu đãi từ các nhà tài trợ song phương, cơ quan này lo ngại với vốn vay ưu đãi từ Trung Quốc.
Theo Bộ Kế hoạch & Đầu tư, tín dụng ưu đãi của Trung Quốc tương tự các khoản tín dụng xuất khẩu, là các khoản vay có điều kiện (chỉ định thầu cho các doanh nghiệp Trung Quốc) và có điều kiện vay kém ưu đãi hơn so với vốn ODA của các nhà tài trợ khác tại Việt Nam.
Vốn vay Trung Quốc thường có lãi suất 3% một năm, cao hơn mức lãi vay từ các thị trường khác như Nhật Bản 0,4-1,2% tùy vào thời hạn vay; Hàn Quốc 0-2% tùy theo điều kiện đấu thầu hay Ấn Độ 1,75% một năm; các nước liên minh châu Âu (EU)...
Chưa kể, vay vốn từ Trung Quốc sẽ phải chịu phí cam kết 0,5%, phí quản lý 0,5%, trong khi thời hạn vay và ân hạn đều ngắn hơn các thị trường vốn khác, lần lượt 15 và 5 năm. Các khoản vay tín dụng ưu đãi được cung cấp qua Ngân hàng Xuất nhập khẩu Trung Quốc (China Eximbank).
"Tín dụng ưu đãi của Trung Quốc chỉ phù hợp sử dụng cho các dự án có nguồn thu trực tiếp và khả năng trả nợ", Bộ Kế hoạch khẳng định.
Dự án đường sắt trên cao Cát Linh - Hà Đông trong giai đoạn chạy thử nghiệm trước khi vận hành chính thức cuối năm 2018, sau 10 năm thi công và 4 lần lỗi hẹn. Ảnh: Ngọc Thành
Dự án đường sắt trên cao Cát Linh - Hà Đông trong giai đoạn chạy thử nghiệm trước khi vận hành chính thức cuối năm 2018, sau 10 năm thi công và 4 lần lỗi hẹn. Ảnh: Ngọc Thành
Cơ quan này cũng cho hay, một số dự án sử dụng vốn vay, nhà thầu, thiết bị Trung Quốc cũng thường xuyên chậm tiến độ, không đảm bảo chất lượng, tăng tổng mức đầu tư... ảnh hưởng tới hiệu quả đầu tư. Điển hình nhất dự án đường sắt trên cao Cát Linh - Hà Đông (Hà Nội) kéo dài thời gian thi công 10 năm, 4 lần xin lùi tiến độ và đội vốn gấp 2 lần, từ 552 triệu USD lên 868 triệu USD.
Bên cạnh đó, 1/3 trong số 12 dự án thua lỗ ngành Công Thương nghìn tỷ đắp chiếu sử dụng vốn vay từ Trung Quốc, chẳng hạn Nhà máy Đạm Ninh Bình, đầu tư giai đoạn 2 Nhà máy Đạm Hà Bắc, dự án mở rộng giai đoạn 2 Gang thép Thái Nguyên...
Tổng hợp nhiều nguồn