VinSpace – công ty hàng không vũ trụ do ông Phạm Nhật Vượng sáng lập – đặt mục tiêu chế tạo và phóng vệ tinh siêu nhỏ đầu tiên lên quỹ đạo vào năm 2027. Bước mở rộng sang công nghệ cao của Vingroup có lợi thế, khó khăn gì?

Vệ tinh siêu nhỏ mà VinSpace hướng tới có trọng lượng từ vài kg đến vài chục kg, thường được sử dụng để quan sát Trái Đất, chụp ảnh, nghiên cứu khoa học và cung cấp dữ liệu cho các lĩnh vực như nông nghiệp, môi trường hay quản lý đô thị. Với quy mô nhỏ, loại vệ tinh này có chi phí thấp hơn và phù hợp để thử nghiệm trong giai đoạn đầu.

So với hệ thống Starlink của SpaceX do Elon Musk sáng lập, vệ tinh của VinSpace có mức độ đơn giản và quy mô nhỏ hơn rất nhiều. Trong khi Starlink là mạng lưới hàng nghìn vệ tinh (mỗi chiếc nặng vài trăm kg) cung cấp Internet toàn cầu, thì VinSpace chủ yếu hướng tới việc thu thập và thương mại hóa dữ liệu.

Nói cách khác, VinSpace có lẽ hướng tới việc là “mắt quan sát từ không gian”, còn Starlink là “mạng Internet trên quỹ đạo”.

Dù vậy, ngay cả mục tiêu phóng một vệ tinh siêu nhỏ vào năm 2027 cũng là thách thức không nhỏ. Việt Nam hiện chưa có bệ phóng riêng, đồng nghĩa với việc VinSpace phải phụ thuộc vào đối tác quốc tế trong khâu đưa vệ tinh lên quỹ đạo.

Ở chiều tích cực, Việt Nam vẫn còn nhiều “khoảng trống” trong lĩnh vực này, đặc biệt ở khu vực tư nhân. Điều này mở ra cơ hội để VinSpace trở thành doanh nghiệp tiên phong. Bên cạnh đó, Vingroup có lợi thế về tiềm lực tài chính và kinh nghiệm đầu tư vào các lĩnh vực công nghệ như AI, robot hay sản xuất công nghiệp.

Một yếu tố quan trọng khác là tư duy dám chấp nhận rủi ro của ông Phạm Nhật Vượng. Những dự án như VinFast cho thấy chiến lược “đi nhanh, làm lớn” có thể tạo ra bước đột phá, dù đi kèm không ít áp lực.

Ngoài ra, nhu cầu thị trường đối với dữ liệu vệ tinh đang tăng mạnh trên toàn cầu, đặc biệt trong các lĩnh vực như nông nghiệp chính xác, giám sát môi trường và quản lý đô thị thông minh. Đây là nền tảng để các doanh nghiệp như VinSpace tìm kiếm cơ hội thương mại hóa.

Tuy nhiên, khó khăn cũng rất rõ ràng. Ngành hàng không vũ trụ đòi hỏi tiêu chuẩn kỹ thuật cực cao, với sai số gần như bằng không. Bên cạnh đó là chi phí đầu tư lớn và thời gian thu hồi vốn kéo dài. Việc thiếu hụt nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực này tại Việt Nam cũng là một rào cản đáng kể.