ĐAN MẠCH - Khi năng lượng sạch bội thu, điện rẻ cũng biến thành ‘gánh nặng’: ở Đan Mạch, người dân nhiều khi phải trả tiền để bán chính lượng điện mình sản xuất.

Khi nghe đến “giá điện âm”, nhiều người liên tưởng đến một câu chuyện viễn tưởng. Nhưng ở Đan Mạch, một trong những quốc gia đi đầu thế giới về năng lượng sạch, điều này đang trở thành hiện thực. 

Nhiều khi người sản xuất điện phải trả tiền để bán điện cho lưới, khiến điện mặt trời không còn là “mỏ vàng” như nhiều người tưởng.

Khái niệm giá điện âm nghe có vẻ phi lý. Nhưng trong thị trường điện cạnh tranh như ở Đan Mạch, điều đó hoàn toàn có thể xảy ra khi lượng điện sản xuất quá cao so với nhu cầu sử dụng hoặc xuất khẩu, đặc biệt trong những giờ gió mạnh hoặc nắng gắt. 

Trên thị trường điện năng, giá điện âm không có nghĩa là điện “miễn phí”. Khi đó, nhà sản xuất phải trả tiền để đẩy lượng điện dư thừa lên lưới, giống như việc trả tiền để bán hàng tồn kho.

Trong năm 2025, thị trường điện Đan Mạch đã ghi nhận hơn 342 giờ giá điện âm trên toàn thị trường, với mức thấp nhất -30,9 euro (khoảng -940.000 đồng) mỗi MWh trong những giờ lượng điện tái tạo dư thừa lớn, theo dữ liệu thống kê giá điện của hệ thống lưới Đan Mạch.

Các báo cáo khác còn cho thấy, một số khu vực tại Đan Mạch có thể lên tới hơn 650 giờ trong cùng năm - con số kỷ lục so với trước đây, theo phân tích từ nhà cung cấp năng lượng Energi Fyn.

Tình trạng này xảy ra không chỉ vài lần, mà ngày càng thường xuyên ở quốc gia có thời điểm sản xuất tới gần 90% điện từ nguồn tái tạo như gió và mặt trời.

Đan Mạch là một trong những quốc gia dồn mạnh vào năng lượng tái tạo. Gió biển và điện mặt trời được khuyến khích phát triển rộng rãi. Đan Mạch hiện lắp đặt hơn 4.800 MW công suất điện mặt trời và tỷ lệ điện mặt trời trong tổng sản lượng điện đã tăng mạnh lên khoảng 11% vào năm 2024, thuộc nhóm cao tại khu vực Bắc Âu.

Tuy nhiên, Bắc Âu có ít ngày nắng hơn so với các vùng nhiệt đới, nên điện mặt trời không đều và thường chỉ đạt công suất cao nhất vào giữa trưa.

(Còn tiếp)