MỸ - Dù nhiều lần cam kết hồi sinh ngành than, nhiệm kỳ của ông Donald Trump lại chứng kiến tốc độ đóng cửa nhà máy điện than nhanh nhất trong nhiều năm. Điều gì đang thực sự chi phối thị trường năng lượng Mỹ?

Theo phân tích dữ liệu của Carbon Brief, tổng công suất điện than đóng cửa trong nhiệm kỳ của Tổng thống Mỹ Donald Trump thậm chí còn cao hơn dưới các tổng thống trước đó. 

Nguyên nhân cốt lõi nằm ở sự thay đổi cấu trúc chi phí của thị trường điện. Trong hai thập niên qua, cuộc cách mạng khí đá phiến khiến nguồn khí tự nhiên tại Mỹ trở nên dồi dào và rẻ hơn đáng kể. Điều này thúc đẩy hàng loạt nhà máy chuyển từ than sang khí, nhờ chi phí nhiên liệu thấp hơn và hiệu suất vận hành cao hơn.

Ngoài ra, giá thành của các công nghệ năng lượng tái tạo như điện gió và điện mặt trời giảm nhanh nhờ tiến bộ công nghệ và quy mô sản xuất lớn. Khi các dự án mới ngày càng rẻ, nhiều công ty điện lực nhận ra rằng đầu tư vào nguồn điện sạch có lợi hơn so với duy trì các nhà máy than cũ.

Một cột mốc quan trọng xuất hiện vào năm 2024 khi tổng sản lượng điện từ gió và mặt trời tại Mỹ lần đầu vượt điện than. Đây là dấu hiệu rõ ràng cho thấy hệ thống năng lượng của nền kinh tế lớn nhất thế giới đang bước vào một giai đoạn chuyển dịch sâu sắc.

Bên cạnh chi phí giảm, nhiều bang tại Mỹ duy trì chính sách năng lượng riêng, thúc đẩy đầu tư vào điện sạch ngay cả khi liên bang nới lỏng quy định đối với than. Hơn một nửa các bang đã ban hành Tiêu chuẩn danh mục năng lượng tái tạo (RPS), yêu cầu các công ty điện lực phải cung cấp một tỷ lệ điện từ nguồn tái tạo.

Những chính sách cấp bang này giúp quá trình chuyển dịch khỏi than đá vẫn diễn ra, ngay cả khi chính quyền liên bang nới lỏng một số quy định môi trường đối với ngành than.

(Còn tiếp)