NAURU - Từ một quốc đảo nhỏ bé ở Thái Bình Dương từng có GDP bình quân đầu người đứng thứ hai thế giới, Nauru từng đứng bên bờ phá sản khi nguồn tài nguyên ‘vàng trắng’ cạn kiệt.

Giữa Thái Bình Dương, cách Australia khoảng 4.000km về phía Đông Bắc, tồn tại một quốc đảo nhỏ bé với diện tích chỉ 21km2. Đó là Nauru, quốc gia vừa chính thức đổi tên thành Cộng hòa Naoero.

Với khoảng 11.000 dân, Nauru là một trong những quốc gia nhỏ nhất thế giới. Nhưng ít ai biết rằng, vào những năm 1970, hòn đảo từng là một trong những quốc gia giàu nhất hành tinh.

Khi nguồn phosphate cạn kiệt, Nauru buộc phải tìm kiếm các nguồn thu nhập thay thế. Trong những năm 1990 và 2000, quốc đảo này từng bị cáo buộc là thiên đường trốn thuế và rửa tiền, với các chương trình bán hộ chiếu cho người nước ngoài bị chỉ trích là thiếu minh bạch. 

Dưới áp lực từ Mỹ và các tổ chức tài chính quốc tế, Nauru đã chấm dứt các hoạt động này vào những năm 2000.

Sau khi phosphate cạn kiệt, Nauru tìm kiếm các nguồn thu nhập thay thế. Quốc đảo này hợp tác với Australia trong việc tiếp nhận người di cư - nguồn thu từng đóng góp phần lớn ngân sách chính phủ, với thỏa thuận mới trị giá 408 triệu AUD (khoảng 296 triệu USD) ký tháng 8/2025. 

Bên cạnh đó, chương trình cấp quốc tịch cho nhà đầu tư nước ngoài với mức phí 90.000 USD đã thu hút nhiều người tham gia, tạo nguồn vốn cho kế hoạch di dời cư dân. Ngoài ra, Nauru cũng đang xem xét tiềm năng khai thác tài nguyên biển sâu.

Quốc đảo Nauru từng là biểu tượng của sự giàu có nhờ phosphate, nhưng khi nguồn tài nguyên cạn kiệt, hòn đảo phải đối mặt với cuộc khủng hoảng kéo dài. Hiện tại, nước biển dâng do biến đổi khí hậu đang đặt ra thêm một thách thức sống còn cho quốc gia ở Châu Đại Dương này.