ĐAN MẠCH - Khi năng lượng sạch bội thu, điện rẻ cũng biến thành ‘gánh nặng’: ở Đan Mạch, người dân nhiều khi phải trả tiền để bán chính lượng điện mình sản xuất.

Đan Mạch không chỉ nổi tiếng vì số lượng tua-bin gió trên khắp đất nước, mà còn bởi cam kết cung cấp 100% điện từ năng lượng tái tạo vào năm 2030, trong đó điện gió và mặt trời là trọng tâm.

Tuy nhiên, tốc độ phát triển năng lượng sạch quá nhanh lại tạo ra nghịch lý: cung vượt cầu, giá điện tụt sâu thậm chí âm, làm lợi nhuận của nhà sản xuất “bốc hơi”.

Đây là vấn đề không chỉ mang tính kỹ thuật mà còn kinh tế và xã hội, bởi khi lợi nhuận giảm, nhà đầu tư sẽ dè dặt hơn với các dự án mới. Một số chuyên gia cho rằng hiện nay việc dự báo biến động giá đã không bắt kịp với tốc độ tăng trưởng nguồn cung, khiến rủi ro đầu tư tăng cao.

Trên thực tế, nhiều dự án điện mặt trời ở Đan Mạch đã gặp khó khi thị trường xuất hiện ngày càng nhiều phiên giá âm. 

Mặc dù Đan Mạch sản xuất phần lớn điện từ năng lượng tái tạo, người dân vẫn phải trả một trong những mức giá điện sinh hoạt cao nhất Liên minh châu Âu do thuế năng lượng cao để chi trả cho các dự án xanh và cơ chế giá bán lẻ tính cả chi phí lưới điện, bảo trì, cùng các khoản phí khác.

Một số chuyên gia nói rằng điện mặt trời “thành công đến mức tự làm khó chính mình”: khi quá nhiều nguồn sản xuất cùng lúc, giá điện sụt giảm khiến lợi nhuận gần như không còn đủ bù chi phí đầu tư.

Điều này không chỉ ảnh hưởng đến các nhà đầu tư lớn, mà cả người dân sở hữu pin mặt trời cá nhân cũng gặp thách thức khi muốn bán điện dư cho lưới bởi giá quá thấp hoặc âm khiến việc đó không còn hấp dẫn.

Không chỉ là vấn đề kinh tế, cuộc tranh luận về điện mặt trời ở Đan Mạch đã biến thành một hiện tượng xã hội rộng lớn.

Các vùng nông thôn, nơi nhiều trang trại điện mặt trời lớn mọc lên, đã bùng phát làn sóng phản đối dữ dội. Người dân cho rằng những trang trại pin khổng lồ che khuất cánh đồng xanh, phá vỡ cảnh quan và ảnh hưởng tới giá trị bất động sản.