Việt Nam đang đối mặt với lượng chất thải rắn xây dựng gia tăng nhanh chóng, chiếm 10-12% tổng lượng chất thải đô thị (với khoảng 60.000 tấn/ngày), thậm chí lên tới 20-25% tại các đô thị lớn.

Theo Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh, trong bối cảnh Việt Nam đẩy mạnh chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng xanh và carbon thấp, ngành xây dựng buộc phải chuyển đổi mạnh mẽ, toàn diện.

“Xanh hóa ngành vật liệu xây dựng không chỉ là xu hướng, mà là yêu cầu cấp thiết”, ông nhấn mạnh.

Thời gian qua, nhiều chính sách đã được ban hành nhằm thúc đẩy phát triển vật liệu xanh như vật liệu không nung, vật liệu tái chế, vật liệu tiết kiệm năng lượng. Hiện cả nước có khoảng 2.900 cơ sở sản xuất vật liệu không nung, với tổng công suất thiết kế khoảng 12,4 tỷ viên quy tiêu chuẩn mỗi năm.

Các sản phẩm này giúp giảm sử dụng đất sét, tiết kiệm tài nguyên, giảm tiêu hao nhiên liệu hóa thạch và hạn chế phát thải khí nhà kính. Đồng thời, việc tận dụng tro xỉ, thạch cao từ các ngành công nghiệp cũng góp phần thúc đẩy kinh tế tuần hoàn.

Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi vẫn còn nhiều thách thức như chi phí đầu tư cao, thị trường chưa sẵn sàng, hệ thống tiêu chuẩn chưa hoàn thiện và cơ chế hỗ trợ chưa đủ mạnh.

Thứ trưởng cho biết, hiện nay, Bộ Xây dựng đang tiếp tục hoàn thiện văn bản quy phạm pháp luật liên quan, bao gồm Nghị định quản lý Vật liệu xây dựng thay thế Nghị định số 09/2021; Thông tư quản lý chất lượng sản phẩm, hàng hóa vật liệu xây dựng thay thế Thông tư số 10/2024.

Điểm đáng chú ý trong dự thảo nghị định thay thế là định hướng xây dựng khung quản lý, phát triển vật liệu xây dựng theo hướng gắn với chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, kinh tế tuần hoàn, tiết kiệm tài nguyên, năng lượng, giảm phát thải và nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước.

Quan trọng hơn, quá trình chuyển đổi xanh không thể chỉ dựa vào nỗ lực riêng lẻ, mà cần sự phối hợp chặt chẽ giữa Nhà nước, nhà khoa học, doanh nghiệp và người tiêu dùng.