Hiểu bệnh: Nguy cơ khởi phát cơn hen và cách phòng ngừa
Thời tiết thay đổi, nhiệt độ lúc nóng lúc lạnh là điều kiện thuận lợi cho sự bùng phát của nhiều loại bệnh mạn tính.
Những yếu tố làm khởi phát cơn hen
Hàng đầu là các yếu tố gây dị ứng như phấn hoa, da lông súc vật, hóa chất, nấm mốc, bụi bẩn... Một khi phế quản (hay mũi và mắt) bị viêm do tiếp xúc với tác nhân dị ứng thì việc tái tiếp xúc với những tác nhân dị ứng này thường gây nên các triệu chứng. Sau đây là 2 loại tác nhân thường gặp:
Tác nhân dị ứng: phấn hoa theo mùa; bụi, nấm mốc, vật nuôi, các thành phần của côn trùng; thực phẩm như cá, trứng, đậu phộng, sữa bò, đậu nành; các chất phụ gia như sulfite; các tác nhân có liên quan đến hóa chất công nghiệp. Khoảng 80% trẻ em và 50% người lớn bị HPQ đều có dị ứng.
Tác nhân kích thích: nhiễm trùng hô hấp: chẳng hạn như cảm cúm, viêm phế quản, viêm xoang; thuốc (aspirin, các thuốc kháng viêm không steroid khác, thuốc ức chế thụ thể beta - thường được dùng để điều trị tăng huyết áp và một số bệnh tim); hút thuốc lá; bệnh lý trào ngược dạ dày - thực quản (GERD); các yếu tố ngoài môi trường như khói, thay đổi thời tiết...
Nhận biết hen phế quản cấp
Cơn HPQ thường xuất hiện với các dấu hiệu như mệt mỏi, đau đầu, khó thở tăng dần. Cá biệt cũng có trường hợp bệnh nhân lên cơn co thắt dữ dội, suy hô hấp cấp và tử vong. Bệnh nhân khó thở khi thở ra, hoảng hốt, vã mồ hôi lạnh, co kéo cơ hô hấp và đặc trưng nhất là tiếng cò cử hay tiếng thở khò khè. Bệnh nhân thở rất nặng nhọc, ngực như có cảm giác bó chặt, chèn ép và thường phải ngồi dậy, bám vào thành giường để thở.
Cần làm gì để dự phòng và kiểm soát cơn hen?
Tuy không tuyệt đối, nhưng việc dự phòng sự xuất hiện của cơn hen là điều hoàn toàn có thể. Trước hết, đối với những người có nguy cơ cao bị hen (tính chất gia đình, cơ địa dị ứng...), nên tránh tiếp xúc với những chất dễ gây dị ứng như phấn hoa, bụi bẩn, hóa chất, khói thuốc lá. Người bị hen do gắng sức hoặc do thuốc tuyệt đối không vận động quá sức hoặc dùng lại những thứ thuốc mà trước đó đã khởi phát cơn hen. Người bị hen do nghề nghiệp tốt nhất nên chuyển đổi môi trường làm việc cho hợp lý hơn.