Sống khỏe: Nổi hạch sau tiêm vaccine COVID-19
Thời gian gần đây, có nhiều bệnh nhân ung thư đặt câu hỏi về việc nổi hạch sau tiêm vaccine COVID-19, một số người băn khoăn về việc có cần sinh thiết không?
Theo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Hoa Kỳ (CDC), nổi hạch sau tiêm vaccine COVID-19 được quan sát thấy ở 0,3% người tiêm vaccine Pfizer-BioNTech và 1,1% người tiêm vaccine Moderna. Các bằng chứng cho thấy vaccine dựa trên mRNA có khả năng sinh miễn dịch cao hơn các loại vaccine tiêu chuẩn, do đó có thể thấy tỷ lệ nổi hạch của các loại vaccine này cao hơn.
Trên lâm sàng
- Ví trí: Thường nổi hạch ở nách, thượng đòn, cổ cùng bên với vị trí tiêm.
- Thời gian: Theo báo cáo của CDC Hoa Kỳ, thời gian bắt đầu nổi hạch sau tiêm vaccine Modena và Pfizer-BioNTech là 2-4 ngày. Thời gian nổi hạch trung bình của vaccine Pfizer-BioNTech là 10 ngày, so với vaccine Moderna là 1-2 ngày.
Tuy nhiên, dữ liệu trong thử nghiệm không phù hợp với các dữ liệu thực tế lâm sàng được báo cáo gần đây. Một nghiên cứu trên 68 bệnh nhân nổi hạch do vaccine COVID-19, thời gian bắt đầu nổi hạch sau tiêm từ 1 ngày đến 4 tuần. Thời gian tồn tại hạch trung bình lần lượt là 12 ngày và 5 ngày sau liều tiêm thứ 1 và thứ 2.
- Tính chất hạch: Hạch thường mềm, di động, có thể đau.
Các đặc điểm siêu âm cho thấy
- Kích thước: Kích thước trung bình hạch nách 1,6 ± 0,16cm, không có hạch nào > 3cm. Kích thước trung bình hạch thượng đòn 0,9 ± 0,19cm, không có hạch nào > 1,5cm.
- Số lượng hạch: 20 bệnh nhân (83,3%) có số hạch ≤ 3 hạch.
- Hình thái: Chủ yếu là hình bầu dục (75%), hình tròn 25%.
Một số khuyến nghị
- Khi cần thăm khám sau tiêm chủng, cơ sở y tế cần ghi chép lịch sử tiêm chủng như: loại vaccine, vị trí, thời gian tiêm.
- Hiểu được nổi hạch sau tiêm vaccine là hạch phản ứng để trấn an bệnh nhân, tránh sinh thiết không cần thiết. Nên theo dõi bằng siêu âm sau 4-6 tuần.
- Đối với bệnh nhân ung thư, nên tiêm vaccine ở bên đối diện với tổn thương, ví dụ ung thư vú phải nên tiêm vaccine vào bắp tay trái.