Ung thư phổi hiện đứng thứ 3 về tỷ lệ tử vong trong các bệnh ung thư. Điều đáng lo ngại là ngay cả những khối u rất nhỏ, chỉ dưới 1cm, cũng có nguy cơ ác tính cao.

Nhiều người vẫn cho rằng khi chưa xuất hiện các triệu chứng như đau ngực hay ho ra máu thì phổi vẫn bình thường. Tuy nhiên, thực tế lâm sàng lại cho thấy điều ngược lại.

Tiến sĩ, bác sĩ Ngô Gia Khánh, Trưởng Khoa Phẫu thuật lồng ngực, Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội) cho biết, nhiều trường hợp ung thư phổi được phát hiện tình cờ khi người bệnh đi khám ở các chuyên khoa khác như tim mạch, thần kinh hoặc chuyển hóa.

Đáng chú ý, các nốt mờ trên phim chụp có kích thước rất nhỏ lại tiềm ẩn nguy cơ ác tính cao: Nốt phổi dưới 3cm: Gần 70% là ung thư, nốt dưới 1cm: Tỷ lệ ác tính lên tới 64,3%.

Phó giáo sư Phạm Cẩm Phương, Giám đốc Trung tâm Y học hạt nhân và Ung bướu, Bệnh viện Bạch Mai cho biết, ung thư phổi vẫn là một trong những bệnh lý phổ biến tại Việt Nam. Đáng chú ý, tỷ lệ đột biến EGFR ở bệnh nhân châu Á, đặc biệt là phụ nữ không hút thuốc, ở mức cao.

Tại Việt Nam, ung thư biểu mô tuyến chiếm tới 80% trong nhóm này cao hơn so với châu Âu. Phụ nữ châu Á không hút thuốc có tỷ lệ đột biến EGFR khoảng 40%, gần gấp đôi phương Tây.

Hiện nay, Phó giáo sư Phạm Cẩm Phương cho biết mọi quyết định điều trị đều dựa trên “hồ sơ phân tử” của từng bệnh nhân. Các kỹ thuật hiện đại như nội soi phế quản siêu âm (EBUS) hay phân tích cell block từ dịch màng phổi giúp xác định chính xác mô bệnh học, kể cả ở giai đoạn muộn.

Đặc biệt, Bệnh viện Bạch Mai đang ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để sàng lọc khoảng 4.000 phim X-quang mỗi ngày trong tổng số 8.000-10.000 lượt khám, qua đó giúp phát hiện sớm các nốt phổi rất nhỏ.

Thực tế cho thấy, quan điểm “đợi u lớn mới mổ” không còn phù hợp. Với các tổn thương ở giai đoạn sớm, phẫu thuật sớm có thể giúp điều trị triệt căn, nhiều bệnh nhân thậm chí không cần hóa trị bổ trợ.

(Còn tiếp)