Trong vũ trụ 13,8 tỷ năm tuổi, hầu hết các thiên hà được hình thành dần dần trong hàng tỷ năm và đạt đến kích thước như hiện tại tương đối muộn. Ví dụ như Dải Ngân Hà của chúng ta, nó đã trải qua một loạt vụ sáp nhập trong 6 tỷ năm đầu tiên kể từ vụ nổ Big Bang.

Tuy nhiên, một khám phá mới được thực hiện tại đài thiên văn vô tuyến lớn nhất thế giới Atacama Large Millimiter/Submillimeter Array (ALMA) ở Chile đã "bẻ cong" các mô hình truyền thống của sự hình thành thiên hà. Trong báo cáo trên tạp chí Nature hôm 20/5, các nhà thiên văn học cho biết đã tìm thấy một thiên hà hình đĩa khổng lồ, có tên là Galaxy DLA0817g hay Wolfe Disk, hình thành từ thuở sơ khai của vũ trụ.

"Với sự trợ giúp của ALMA, giờ đây chúng ta đã có bằng chứng rõ ràng cho thấy Galaxy DLA0817g tồn tại từ khoảng 1,5 tỷ năm sau vụ nổ Big Bang", trưởng nhóm nghiên cứu Marcel Neeleman từ Viện thiên văn học Max Planck ở Heidelberg, Đức cho biết. Đây là thiên hà hình đĩa cổ xưa nhất và xa xôi nhất từng được biết đến.

Galaxy DLA0817g cách Trái Đất khoảng 12,5 tỷ năm ánh sáng và nặng gấp 72 tỷ lần Mặt Trời của chúng ta. Các quan sát từ ALMA cho thấy nó đang quay với tốc độ lên tới 272 km mỗi giây, tương tự Dải Ngân Hà. Dựa trên các mô phỏng máy tính, nhóm nghiên cứu cho rằng một mạng lưới vật chất tối khổng lồ trong vũ trụ sơ khai có thể tạo điều kiện của sự hình thành của các thiên hà lạnh.

Neeleman cùng các cộng sự đã tình cờ tìm thấy Galaxy DLA0817g khi họ kiểm tra ánh sáng từ một quasar hay chuẩn tinh (thiên thể cực xa và sáng, với hiện tượng dịch chuyển đỏ đặc trưng). Ánh sáng từ quasar được hấp thụ khi nó đi qua một "bể chứa" khí hydro khổng lồ bao quanh thiên hà. Đó là cách gián tiếp để các nhà thiên văn học biết đến sự tồn tại của một thiên hà mờ nhạt.