Trong khi thế giới dõi theo căng thẳng Trung Đông, một con số gây choáng váng xuất hiện phía sau: các tập đoàn dầu khí lớn nhất thế giới đang kiếm tới 30 triệu USD mỗi giờ từ cú sốc giá dầu.

Con số này không chỉ gây sốc về quy mô mà còn phơi bày một nghịch lý quen thuộc của kinh tế toàn cầu: chiến tranh có thể tàn phá nhiều thứ, nhưng với một số ngành, nó lại là cơ hội sinh lời khổng lồ.

Danh sách hưởng lợi không có nhiều bất ngờ. Đó là các tập đoàn dầu khí khổng lồ với mạng lưới khai thác toàn cầu, thống trị thị trường năng lượng suốt nhiều thập kỷ.

Ở trung tâm là các “siêu tập đoàn” như ExxonMobil, Chevron, Shell, BP hay TotalEnergies, đây là những công ty tích hợp toàn diện từ khai thác, vận chuyển đến lọc hóa dầu và phân phối trên quy mô toàn cầu.

Song song với đó là các “gã khổng lồ quốc doanh” như Saudi Aramco, Gazprom hay các tập đoàn năng lượng Trung Quốc.

Chính quy mô và mức độ hiện diện sâu rộng trong hệ thống năng lượng toàn cầu giúp các tập đoàn này thường hưởng lợi khi thị trường biến động. Khi giá dầu tăng, phần lớn chi phí sản xuất gần như không thay đổi, khiến lợi nhuận biên tăng vọt.

Trong khi các “ông lớn” ghi nhận lợi nhuận kỷ lục, phần còn lại của thế giới lại phải đối mặt với hệ quả ngược lại.

Giá xăng dầu tăng kéo theo chi phí vận tải leo thang, đẩy giá thực phẩm và hàng hóa lên cao. Người tiêu dùng là những người cảm nhận rõ nhất tác động này, khi chi phí sinh hoạt hàng ngày tăng lên nhanh chóng.

Các chính phủ cũng không đứng ngoài vòng xoáy. Để giảm áp lực xã hội, nhiều nước buộc phải tung ra các gói trợ giá nhiên liệu hoặc cắt giảm thuế. Điều này đồng nghĩa với việc ngân sách nhà nước phải gánh thêm chi phí trong khi nguồn thu không tăng tương ứng.

Một nghịch lý rõ ràng xuất hiện: người dân trả nhiều tiền hơn cho năng lượng, nhà nước chi nhiều hơn để giữ giá, trong khi đó các công ty dầu khí lại thu lợi lớn hơn.

(Còn tiếp)