Những cỗ máy tiên tiến nhất thế giới phụ thuộc vào các vật liệu mà phần lớn mọi người hiếm khi nghe đến như đất hiếm, gallium hay lithium.

Đất hiếm là nhóm gồm 17 nguyên tố, song chỉ một số ít có vai trò đặc biệt quan trọng đối với các thiết bị tiên tiến.

Neodymium, praseodymium, dysprosium và terbium giúp tạo ra các nam châm vĩnh cửu nhỏ gọn, được sử dụng trong động cơ xe điện, turbine gió, robot, drone và hệ thống dẫn đường tên lửa.

Nút thắt thực sự nằm ở khâu sau khai thác. Việc tách các nguyên tố đất hiếm, chuyển chúng thành kim loại và sản xuất nam châm hiệu suất cao đòi hỏi một chuỗi công nghiệp phức tạp mà Trung Quốc đã mất nhiều thập kỷ để xây dựng.

Theo IEA, tỷ trọng của Trung Quốc trong hoạt động tinh luyện đất hiếm giảm từ hơn 90% năm 2023 xuống 85% năm 2025. Dù vậy, mức độ tập trung này vẫn đủ lớn để các hạn chế xuất khẩu có thể gây ảnh hưởng dây chuyền tới ngành ô tô, năng lượng và quốc phòng.

Gallium được sử dụng để sản xuất gallium nitride và gallium arsenide - những vật liệu bán dẫn dùng trong radar, vệ tinh, thiết bị 5G, đèn LED và các hệ thống điện tử công suất cao.

Trong một số ứng dụng tần số cao và công suất lớn, các hợp chất này có thể hoạt động tốt hơn silicon.

Gallium thường được thu hồi như sản phẩm phụ trong quá trình chế biến các kim loại khác, khiến nguồn cung khó có thể tăng nhanh.

Phân tích của Cơ quan Khảo sát Địa chất Mỹ (USGS) cho thấy Trung Quốc chiếm tới 98% sản lượng gallium toàn cầu năm 2023.

(Còn tiếp)