Cốt lõi của đô thị thông minh không nằm ở công nghệ, mà là năng lực quản trị dữ liệu. Khi dữ liệu dần trở thành "quyền lực mềm", các địa phương cần tránh sao chép rập khuôn, làm chủ hệ thống nhằm thực sự phục vụ con người.

Trong các nghiên cứu gần đây, đặc biệt qua cách diễn giải của TS. Nguyễn Hồng Hải Đăng dựa trên các công trình quốc tế, đã xuất hiện khái niệm “chủ nghĩa thực dân dữ liệu” để mô tả một xu hướng mới của nền kinh tế số.

Theo cách tiếp cận này, nếu trong lịch sử, thực dân gắn với việc chiếm hữu tài nguyên vật chất, thì trong bối cảnh hiện nay, một dạng “trích xuất” mới đang diễn ra với dữ liệu – thứ được tạo ra từ chính đời sống con người. Điểm đáng chú ý là quá trình này không cần đến cưỡng chế trực tiếp, mà vận hành thông qua sự tham gia gần như tất yếu của con người vào môi trường số.

Nói cách khác, sự kết nối mang lại tiện ích, nhưng đồng thời cũng tạo ra một dòng dữ liệu liên tục, được thu thập, xử lý và khai thác bởi các hệ thống công nghệ. Khi dữ liệu này được sử dụng để dự đoán và định hướng hành vi, ranh giới giữa “phản ánh” và “tác động” bắt đầu trở nên mờ đi.

(Còn tiếp)