Chuyển đổi xanh trong giao thông không thể chỉ dừng ở việc khuyến khích sử dụng xe điện mà phải bắt đầu từ kiểm soát chặt khí thải, đồng thời thiết kế chính sách đủ mạnh để thay đổi hành vi thị trường.

TS. Phạm Sỹ Thành, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu kinh tế và chiến lược Trung Quốc (CESS) đã chia sẻ kinh nghiệm từ Trung Quốc và gợi mở cách chuyển đổi xanh trong giao thông tại Việt Nam.

TS. Thành cho rằng một yếu tố quan trọng khác quyết định thành công của Trung Quốc là việc đồng thời phát triển mạnh hạ tầng sạc điện và chính sách hỗ trợ chi phí sử dụng.

Bên cạnh trợ giá mua xe điện, Chính phủ Trung Quốc đầu tư quy mô lớn cho mạng lưới trạm sạc, trạm đổi pin, đồng thời ban hành tiêu chuẩn thống nhất để đảm bảo người dân sử dụng thuận tiện. Đáng chú ý, nhiều địa phương còn điều tiết giá điện cho sạc xe, giúp chi phí sử dụng xe điện thấp hơn đáng kể so với xe xăng.

“Nếu chỉ hỗ trợ mua xe mà không khiến việc sạc điện trở nên rẻ và thuận tiện, người dân sẽ không mặn mà chuyển đổi”, ông Thành phân tích.

Ngoài ra, theo ông Thành, chính quyền địa phương đóng vai trò quan trọng trong việc bố trí trạm sạc tại khu dân cư, bãi đỗ xe, trung tâm thương mại… giúp người dùng dễ dàng tiếp cận.

Thành công của Trung Quốc đến từ việc kết hợp hiệu quả giữa “củ cà rốt và cây gậy”: vừa hỗ trợ tài chính, miễn giảm thuế, ưu tiên cấp biển số cho xe điện; vừa siết chặt xe động cơ đốt trong thông qua hạn chế cấp biển, hạn chế lưu thông, thậm chí cấm hoạt động trong một số khu vực hoặc thời điểm ô nhiễm cao.

“Chính sự chênh lệch rõ ràng về chi phí và tiện ích đã thúc đẩy người dân tự chuyển sang xe điện thay vì chỉ dựa vào tuyên truyền”, ông Thành nói.

(Còn tiếp)