Theo chuyên gia, với vai trò là tuyến đường bộ xương sống của cả nước, cao tốc Bắc - Nam phía Đông cần được ưu tiên nguồn lực để sớm hoàn thiện đồng bộ.

Đầu tư công nên được xem là phương án chủ đạo, trong khi PPP có thể áp dụng ở những đoạn tuyến có lưu lượng phương tiện lớn, khả năng hoàn vốn tốt.

Về phương án kết hợp đầu tư công với PPP, PGS.TS Nguyễn Thường Lạng cho rằng đây vẫn là một kênh huy động vốn quan trọng, song không nên áp dụng một cách dàn trải.

Theo ông, các dự án PPP thường phải trải qua nhiều bước từ lựa chọn nhà đầu tư, đàm phán hợp đồng đến thu xếp nguồn vốn, có thể kéo dài thời gian chuẩn bị và triển khai. Trong một số trường hợp, năng lực tài chính của nhà đầu tư cũng là yếu tố cần được đánh giá kỹ để tránh ảnh hưởng đến tiến độ dự án.

Bên cạnh đó, khi dự án phụ thuộc nhiều vào phương án tài chính của doanh nghiệp, áp lực thu hồi vốn có thể dẫn tới mức phí sử dụng đường cao hơn, làm tăng chi phí vận tải và logistics.

"Nếu nhà đầu tư đặt nặng bài toán hoàn vốn thì sẽ có xu hướng đề xuất mức phí cao hoặc yêu cầu Nhà nước hỗ trợ nhiều hơn. Điều này vô hình trung làm tăng chi phí logistics của nền kinh tế", ông phân tích.

Trong khi đó, nếu Nhà nước chủ động đầu tư các dự án hạ tầng chiến lược, chính sách phí có thể được điều tiết linh hoạt hơn, qua đó hỗ trợ tốt hơn cho hoạt động sản xuất, kinh doanh và lưu thông hàng hóa.

Tuy nhiên, trong trường hợp ngân sách không thể đáp ứng toàn bộ nhu cầu vốn, chuyên gia cho rằng vẫn có thể huy động nguồn lực tư nhân thông qua PPP. Mô hình này nên ưu tiên cho những đoạn tuyến có lưu lượng phương tiện lớn, phương án thu phí rõ ràng và khả năng hoàn vốn cao.

Ngược lại, với những đoạn tuyến có lưu lượng thấp, khó thu hút nhà đầu tư hoặc có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo đảm kết nối toàn mạng lưới, Nhà nước nên tiếp tục sử dụng nguồn vốn đầu tư công.