Đề xuất cho thuê vỉa hè tại Hà Nội đang tạo ra nhiều tranh luận bởi nó không chỉ liên quan đến vài mét vuông mặt phố mà nhiều người lo ngại những bất cập đô thị kéo dài suốt nhiều năm qua lại tái diễn.

Sau hàng loạt chiến dịch “giành lại vỉa hè cho người đi bộ”, việc quay trở lại cho phép khai thác vỉa hè để kinh doanh, trông giữ xe khiến nhiều người bày tỏ: Nếu không giải quyết tận gốc bài toán giao thông và không gian công cộng, việc “dẹp” hay “cho thuê” vỉa hè cuối cùng cũng chỉ là giải pháp tình thế. Bởi nhu cầu thực tế vẫn còn và tình trạng tái lấn chiếm có thể sẽ quay trở lại dưới một hình thức khác.

Điều Hà Nội cần lúc này không phải là tiếp tục tranh luận nên “cho thuê hay cấm sử dụng vỉa hè”, mà là một chiến lược tổ chức lại toàn bộ không gian đô thị theo hướng bài bản và hiện đại hơn.

Nhiều thành phố ở Singapore, Nhật Bản hay Hàn Quốc cũng từng trải qua giai đoạn hàng rong, quán xá bám kín mặt đường và vỉa hè. Nhưng thay vì chấp nhận tình trạng đó như một phần tất yếu của đô thị, họ lựa chọn cách quy hoạch lại không gian sống.

Các khu phố ẩm thực, chợ đêm hay khu kinh doanh tập trung được kết nối đồng bộ với giao thông công cộng và hệ thống bãi đỗ xe. Người dân gửi xe ở điểm tập trung rồi đi bộ vào khu mua sắm, ăn uống. Người kinh doanh có mặt bằng hợp pháp, được quản lý về điện nước, vệ sinh môi trường và phòng cháy chữa cháy.

Đó mới là cách quản trị đô thị hiện đại: không đẩy người dân vào thế đối đầu với chính quyền nhưng cũng không buông xuôi cho sự tùy tiện kéo dài.

Đương nhiên, để làm được điều đó, các quốc gia này đã đầu tư nhiều năm để hoàn thiện hạ tầng giao thông, bãi đỗ xe và quy hoạch dịch vụ đô thị. Hà Nội hay TP.HCM khó có thể làm ngay trong thời gian ngắn.

Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa các đô thị lớn tiếp tục loay hoay với câu chuyện “có cho thuê vỉa hè hay không”. Ngay từ bây giờ, thành phố hoàn toàn có thể bắt đầu từ những việc thiết thực hơn như phát triển bãi đỗ xe công cộng, hình thành các trung tâm dịch vụ tập trung và từng bước đưa hoạt động kinh doanh ra khỏi tình trạng phụ thuộc vào mặt đường, vỉa hè.

(Còn tiếp)