Theo chuyên gia, với vai trò là tuyến đường bộ xương sống của cả nước, cao tốc Bắc - Nam phía Đông cần được ưu tiên nguồn lực để sớm hoàn thiện đồng bộ.

Đầu tư công nên được xem là phương án chủ đạo, trong khi PPP có thể áp dụng ở những đoạn tuyến có lưu lượng phương tiện lớn, khả năng hoàn vốn tốt.

Thủ tướng Chính phủ yêu cầu mở rộng, nâng cấp các tuyến cao tốc 2 làn và 4 làn hạn chế lên quy mô tiêu chuẩn, trong đó ưu tiên cao tốc Bắc - Nam phía Đông. Bộ Xây dựng được giao phối hợp với các bộ, ngành và địa phương rà soát, đề xuất phương án đầu tư.

Theo quy hoạch, cả nước có 46 tuyến cao tốc với tổng chiều dài hơn 10.100km. Đến nay, 3.345km đã được đưa vào khai thác, dự kiến đến năm 2030 con số này tăng lên khoảng 5.762km.

Cả nước còn 258km cao tốc 2 làn cần mở rộng, với nhu cầu vốn gần 42.700 tỷ đồng. Ngoài ra, gần 2.100km cao tốc 4 làn hạn chế cần được mở rộng, tổng vốn dự kiến hơn 400.000 tỷ đồng. Riêng cao tốc Bắc - Nam phía Đông dài 1.222km cần khoảng 200.000 tỷ đồng.

Trong bối cảnh Bộ Xây dựng nghiên cứu phương án mở rộng tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông, việc lựa chọn giữa đầu tư công và hợp tác công - tư (PPP) đang được quan tâm.

Trao đổi với VietNamNet, PGS.TS Nguyễn Thường Lạng, chuyên gia kinh tế (Viện Thương mại và Kinh tế quốc tế, Đại học Kinh tế quốc dân), cho rằng trong điều kiện hiện nay, ưu tiên hàng đầu nên là tập trung nguồn lực Nhà nước để hoàn thiện toàn tuyến trong thời gian sớm nhất. Không thể để đường Bắc - Nam mang danh "cao tốc" nhưng nhiều đoạn tốc độ xe chạy như quốc lộ.

Theo ông, hệ thống cao tốc có vai trò như "mạch máu" của nền kinh tế. Việc đầu tư chậm không chỉ làm tăng chi phí logistics mà còn kéo dài thời gian vận chuyển hàng hóa, gây ùn tắc và cản trở sự hình thành các trung tâm logistics, khu đô thị cũng như các hành lang kinh tế mới.

"Muốn phát triển thì trước hết phải có hạ tầng. Đường đi đến đâu thì kinh tế phát triển đến đó. Nếu đường làm chậm thì kinh tế cũng phát triển chậm", ông nói.

Với khoản vốn gần 200.000 tỷ đồng để nâng cấp cao tốc Bắc - Nam phía Đông, chuyên gia cho rằng đây là con số lớn nhưng nếu được phân bổ theo lộ trình trong vài năm thì vẫn có thể cân đối.

(Còn tiếp)