Hà Nội đề xuất từ năm 2028 sẽ bắt đầu thu phí ô tô, xe máy đi vào khu vực trong Vành đai 1 nhằm giảm ùn tắc giao thông và ô nhiễm môi trường. Tuy nhiên, chuyên gia cho rằng việc này cần được nghiên cứu, đánh giá thấu đáo.

Theo dự thảo nghị quyết đang được UBND TP Hà Nội lấy ý kiến, việc thu phí phương tiện cơ giới vào nội đô sẽ thực hiện theo lộ trình: áp dụng trong Vành đai 1 từ năm 2028, mở rộng đến Vành đai 2 từ năm 2030 và Vành đai 3 từ năm 2032.

Cơ quan soạn thảo cho rằng đây là giải pháp kinh tế nhằm điều tiết nhu cầu sử dụng phương tiện cá nhân, giảm áp lực giao thông tại khu vực trung tâm, đồng thời khuyến khích người dân chuyển sang sử dụng phương tiện công cộng.

Theo Chủ tịch Hiệp hội vận tải ô tô Việt Nam, các biện pháp hạn chế phương tiện cá nhân chỉ có thể thành công khi hệ thống giao thông công cộng đủ sức đáp ứng nhu cầu đi lại của người dân.

Kinh nghiệm quốc tế cho thấy những đô thị áp dụng thu phí nội đô hiệu quả thường đã sở hữu mạng lưới vận tải công cộng phát triển từ metro, xe buýt đến các bãi đỗ xe trung chuyển và hệ thống kết nối đồng bộ.

Trong khi đó, với tốc độ phát triển hệ thống đường sắt đô thị hiện nay, trong 5-6 năm tới metro vẫn chưa thể trở thành phương tiện đi lại phổ biến, đủ sức thay thế xe cá nhân tại các đô thị lớn.

"Điều kiện tiên quyết là phải phát triển đồng bộ metro, xe buýt, bãi đỗ xe trung chuyển và các điểm kết nối giao thông. Khi người dân có lựa chọn thuận tiện thì các biện pháp hạn chế mới nhận được sự đồng thuận", ông Quyền nói.

Ông cũng cho rằng lộ trình Hà Nội đề xuất là khá gấp đối với một sự thay đổi lớn liên quan đến hàng triệu phương tiện. Thành phố cần đánh giá kỹ khả năng đáp ứng của hạ tầng và dịch vụ vận tải công cộng trước khi áp dụng các biện pháp hạn chế bằng công cụ hành chính hoặc kinh tế.

Theo thống kê, Hà Nội hiện có khoảng 8,1 triệu phương tiện cơ giới đường bộ, gồm khoảng 1,1 triệu ô tô và gần 7 triệu xe máy. Với quy mô phương tiện rất lớn này, việc thu phí nội đô không chỉ là câu chuyện giao thông mà còn tác động đến sinh kế, thói quen đi lại và sự đồng thuận của người dân.

"Hà Nội muốn triển khai cần nghiên cứu kỹ kinh nghiệm quốc tế, đánh giá đầy đủ tác động kinh tế - xã hội và đặc biệt phải đặt trong điều kiện thực tế của Việt Nam trước khi đưa ra quyết định cuối cùng", ông Quyền khuyến nghị.