Bộ Xây dựng công bố danh mục 29 dự án cao tốc ưu tiên kêu gọi đầu tư theo phương thức PPP giai đoạn 2026-2030, với tổng vốn sơ bộ gần 923.000 tỷ đồng, tập trung mở rộng các tuyến hiện hữu và tăng kết nối liên vùng.

Với tổng vốn đầu tư sơ bộ gần 923.000 tỷ đồng, việc triển khai danh mục đặt ra yêu cầu huy động nguồn lực lớn từ khu vực tư nhân, đồng thời bảo đảm tính khả thi về tài chính và phương án phân chia rủi ro giữa Nhà nước với nhà đầu tư.

Một số dự án đã có nhà đầu tư quan tâm, đề xuất hoặc được giao nghiên cứu. Tuy nhiên, việc được đưa vào danh mục ưu tiên kêu gọi đầu tư không đồng nghĩa các dự án đã hoàn tất thủ tục lựa chọn nhà đầu tư hoặc chắc chắn được triển khai theo phương thức PPP.

Tham gia góp ý về phát triển các dự án đường bộ cao tốc theo phương thức PPP, ông Lê Huyền, Phó chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa, cho rằng cao tốc giúp mở rộng không gian phát triển, tăng kết nối liên vùng, thúc đẩy du lịch, logistics và thu hút đầu tư.

Thực tế, các đoạn cao tốc Nha Trang – Cam Lâm và Cam Lâm – Vĩnh Hảo được đầu tư theo hình thức BOT/PPP đã góp phần cải thiện kết nối giao thông, cho thấy vai trò của nguồn vốn tư nhân trong phát triển hạ tầng đường bộ.

Tuy nhiên, theo ông Huyền, các dự án PPP vẫn gặp khó khăn trong huy động vốn tín dụng trung và dài hạn, giải phóng mặt bằng và thực hiện cơ chế chia sẻ rủi ro.

Đối với những tuyến đi qua địa hình đồi núi, đèo dốc, suất đầu tư thường cao, thời gian hoàn vốn kéo dài, trong khi khả năng tiếp cận vốn ngân hàng còn hạn chế. Công tác giải phóng mặt bằng cũng có thể kéo dài do khối lượng lớn, thủ tục phức tạp và biến động giá đền bù, tạo áp lực lên ngân sách địa phương.

Một rủi ro khác là lưu lượng xe thực tế thấp hơn dự báo, khiến doanh thu không đạt phương án tài chính ban đầu. Việc xác định doanh thu, kiểm toán và bố trí vốn để thực hiện cơ chế chia sẻ doanh thu cũng có thể làm chậm quá trình xử lý các vướng mắc.

Đại diện Bộ Tài chính cho rằng cần đánh giá kỹ hiệu quả tài chính, khả năng tạo doanh thu và phương án hoàn vốn trước khi quyết định đầu tư theo phương thức PPP.

(Còn tiếp)