Phương pháp kiểm định khí thải xe diesel, đặc biệt thao tác tăng ga đột ngột lên mức tối đa, đang gây tranh luận khi bị cho là chưa phản ánh đúng điều kiện vận hành thực tế.

Không sát điều kiện sử dụng

Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam vừa kiến nghị Bộ Xây dựng điều chỉnh quy trình kiểm định khí thải đối với ô tô chạy dầu, theo hướng không yêu cầu nhấn bàn đạp ga đến mức tối đa khi đo.

Ông Nguyễn Văn Quyền - Chủ tịch Hiệp hội vận tải ô tô Việt Nam cho biết, tiếp tục nhận được nhiều ý kiến từ hội viên và giới khoa học. Các ý kiến cho rằng quy định “đạp hết hành trình bàn đạp ga” trong thời gian rất ngắn (khoảng 1 giây) chưa phù hợp với thực tiễn vận hành.

Theo ông Quyền, trong khai thác thực tế, động cơ diesel thường hoạt động hiệu quả ở dải vòng tua trung bình, khoảng 1.600–2.800 vòng/phút, trong khi vòng tua cực đại có thể lên tới 3.500–5.500 vòng/phút.

Việc tăng ga đột ngột lên mức tối đa là trạng thái hiếm khi xảy ra trong vận hành bình thường, nên khó phản ánh đúng mức phát thải điển hình của phương tiện.

Ngoài ra, theo khuyến cáo của nhà sản xuất, mỗi dòng xe đều có ngưỡng vòng tua tối ưu để đảm bảo hiệu suất và độ bền. Khi vượt ngưỡng này, vòng tua có thể tăng nhưng công suất không tăng tương ứng, thậm chí giảm. Trên đồng hồ, khu vực này thường được cảnh báo bằng dải màu đỏ – vùng không khuyến khích vận hành.

Hiệp hội dẫn ví dụ mẫu Hyundai Santa Fe 2.2 có công suất cực đại khoảng 3.800 vòng/phút, trong khi vùng vòng tua nguy hiểm từ khoảng 4.500 vòng/phút. Việc đo khí thải ở mức “kịch ga” có thể gây rủi ro cho động cơ, trong khi kiểm tra tại ngưỡng công suất tối đa vừa an toàn hơn, vừa sát thực tế.

Đồng quan điểm, một chuyên gia trong lĩnh vực đăng kiểm cho rằng quy định “đạp hết ga” chưa hợp lý khi điều kiện kiểm định bị đẩy xa so với thực tế sử dụng.

Theo vị này, động cơ diesel vận hành ổn định nhất ở dải vòng tua trung bình, chiếm phần lớn thời gian hoạt động. Với xe chạy khoảng 100km mỗi ngày, chủ yếu là chạy đều; việc tăng ga đột ngột lên mức tối đa hầu như không xảy ra trong điều kiện đô thị.

“Không thể lấy một trạng thái cực đoan để đại diện cho toàn bộ quá trình vận hành”, chuyên gia nói.

(Còn tiếp)