Kế hoạch di dời 860.000 người dân của Hà Nội chỉ bền vững khi gắn với sinh kế. Nếu người dân ra ngoài nhưng vẫn phải quay vào trung tâm làm việc, áp lực giao thông không những không giảm mà còn gia tăng, kéo theo chi phí xã hội lớn hơn.

Trao đổi với VietNamNet, PGS.TS Nguyễn Thường Lạng, giảng viên cao cấp Viện Thương mại và Kinh tế quốc tế (ĐH Kinh tế Quốc dân), cho rằng Hà Nội đang đứng trước yêu cầu cấp thiết phải tái cấu trúc không gian phát triển, khi áp lực dân số, hạ tầng và môi trường tại khu vực lõi ngày càng vượt ngưỡng chịu tải.

Gắn với việc di dời dân cư là yêu cầu phát triển mạnh hạ tầng giao thông, trong đó đường sắt đô thị phải giữ vai trò “xương sống”. Theo PGS.TS Nguyễn Thường Lạng, chỉ khi metro trở thành phương tiện chủ đạo, việc giãn dân ra các đô thị vệ tinh mới thực sự khả thi.

Các tuyến đường sắt đô thị cần kết nối hiệu quả khu vực trung tâm với Hòa Lạc, Đông Anh, Thanh Oai và khu vực phía Nam thành phố, nhằm rút ngắn thời gian di chuyển, hướng tới khoảng 30 phút cho quãng đường 30–40km, đủ sức cạnh tranh với phương tiện cá nhân.

Hiện nay, các tuyến Cát Linh – Hà Đông và Nhổn – ga Hà Nội đã đi vào khai thác, bước đầu tạo thuận lợi cho người dân khu vực ngoài Vành đai 3 tiếp cận trung tâm. Một số tuyến khác cũng đang được triển khai hoặc tái khởi động, như tuyến số 2 Nam Thăng Long – Trần Hưng Đạo, tuyến số 5 Văn Cao – Hòa Lạc và tuyến Yên Viên – Ngọc Hồi.

Tuy nhiên, theo ông Lạng, tiến độ phát triển metro tại Hà Nội vẫn chậm, thời gian thi công kéo dài, ảnh hưởng đến niềm tin của người dân. Thành phố cần cơ chế đặc thù, đồng thời ứng dụng công nghệ mới nhằm rút ngắn thời gian xây dựng, kiểm soát chi phí và nâng cao hiệu quả đầu tư.

Dẫn kinh nghiệm từ Nhật Bản, Hàn Quốc và Đài Loan, ông cho biết các đô thị vệ tinh có thể cách trung tâm 50–60km, thậm chí xa hơn, miễn là được kết nối bằng hệ thống đường sắt nhanh, thuận tiện và chi phí hợp lý.

“Khoảng cách không phải vấn đề lớn nhất. Điều người dân quan tâm là việc đi lại có nhanh, an toàn và thuận tiện hay không”, ông phân tích.

(Còn tiếp)