Với mong muốn gìn giữ giá trị văn hóa, lịch sử, ông Hà Văn Sỹ (SN 1970), trú tại xã Cổ Lũng (tỉnh Thanh Hóa), đã đổi một căn nhà sàn của gia đình để lấy chiếc nồi đồng có niên đại hàng trăm năm tuổi.

Về thôn Ấm Hiêu, xã Cổ Lũng, hỏi nhà ông Hà Văn Sỹ, hầu như ai cũng biết. Bởi hiện nay, ông là người lưu giữ một chiếc nồi đồng cổ có niên đại hàng trăm năm, được xem là hiện vật mang giá trị văn hóa, lịch sử đặc biệt của địa phương.

Không chỉ là người lưu giữ hiện vật quý, căn nhà của ông Sỹ còn là điểm dừng chân không thể bỏ qua của du khách thập phương khi đến tham quan khu du lịch thác Hiêu (thôn Ấm Hiêu, xã Cổ Lũng, Thanh Hóa) để chiêm ngưỡng chiếc nồi đồng khổng lồ.

Theo ông Sỹ, trước đây chiếc nồi đồng này thuộc sở hữu của một địa chủ trong vùng. Sau khi được thu hồi, chiếc nồi được sử dụng trong các hoạt động sinh hoạt cộng đồng hoặc cho các hộ dân trong thôn mượn mỗi khi có việc hiếu, hỷ.

“Trước đây, chiếc nồi được dùng để nấu ăn trong các dịp lễ, Tết, cưới hỏi hay những ngày hội lớn của bản làng. Với đồng bào miền núi, nồi đồng lớn không chỉ là vật dụng sinh hoạt mà còn thể hiện sự sung túc, gắn liền với uy tín và vị thế của gia đình trong cộng đồng”, ông Sỹ chia sẻ.

Đến năm 2015, khi thôn cần kinh phí xây dựng nhà văn hóa, chiếc nồi được đưa ra bán đấu giá. Nhận thấy giá trị lịch sử và văn hóa của hiện vật, ông Sỹ đã dùng một căn nhà sàn trị giá khoảng 70 triệu đồng để đổi lấy chiếc nồi, với sự đồng thuận của người dân trong thôn.

Các vị cao niên trong làng cho biết, không ai biết chính xác chiếc nồi được đúc từ khi nào. Tuy nhiên, trên vành nồi vẫn còn lưu lại những dòng chữ chạm nổi bằng chữ quốc ngữ và chữ tượng hình, dù đã bị mờ theo thời gian.

Trong đó có các thông tin như “năm 1921”, “Cổ Lũng tổng”, được cho là liên quan đến thời điểm đúc và chủ sở hữu ban đầu. Chiếc nồi có đường kính khoảng 1m, nặng gần 1 tạ, hiện được gia đình ông đặt ngay dưới sàn nhà.

Theo ông Sỹ, trước đây trong xã cũng có vài chiếc nồi đồng tương tự, tuy nhiên theo thời gian, các chủ sở hữu đã bán đi, đến nay chỉ còn duy nhất chiếc nồi của gia đình ông.